Ana Menü

DOĞUM SONRASI

Loğusa
Emzirme
Kordon kanı

Gyno-Plasti

GEBELİK-DOĞUM
 Jinekolog.cc.Gebelik öncesi nelere dikkat edilmelidir?  Gebe bir kadın için neler sakıncalı olabilir?  Gebelik ve hastalıklar.Gebelik ve beslenme önemi, gebe bir kadın neleri yemeli ?gebelik tanısı nasıl konur? Gebelik belirtileri nelerdir? Gebelik ve ilaç kullanımı.Gebe kadın hangi ilaçları kullanmamalı? Ne gibi durumlar gebelik için risk getirir? Gebelik takipleri nasıl yapılır?Bebek cinsiyeti ne zaman belli olur? Gebe ve emziren kadın oruç tutabilirmi, sakıncaları varmı?Doğum şekilleri   nelerdir ? Suda doğum, vajinal doğum, sezeryan ?Sezeryan gerekçeleri ? Sezeryan nasıl uygulanıyor?Sezeryan sonrası anneyi neler bekler? 
   
 
 Jinekolog Dr. Üner Karacaoğlu             Jinekolog Dr. Nalan Karacaoğlu

 
Gebe kalmadan önce dikkat edilmesi gerekenler

Gebe kalmadan önce şunlara  dikkat edilmelidir;

1) Gebe kalmadan önce  ideal kilo da olmak için aşırı kilosu olan kadınların  kilo vermeleri gebelik sırasında ortaya çıkabilecek bazı problemlerin önüne geçmek için gereklidir. (örneğin yüksek tansiyon , gebelik şeker hastalığı – gestasyonel diyabet)
2) Gebe kalmadan önce  Kızamıkçık taraması , Hepatit B (sarılık) taraması ve tam kan sayımı yapılmasında yarar vardır.Çocukluk döneminde kızamıkcık hastalığı geçirmemiş kadınlara   aşılanma önerilmektedir.
3) Ailesinde veya kendisinde Akdeniz anemisi  benzeri kalıtsal hastalıkları olan veya   taşıyıcı olan kadınların eşleri ile beraber incelenmeleri ve genetik danışmanlık almaları gereklidir.
4)Sigara kullanılıyorsa  bırakılmalı veya azaltılmalıdır.
5) Gebelik planlayan kadınların bebeklerinde   omurganın tam kapanmamasına bağlı olarak gelişen ( nöral tüp defekti ) rahatsızlığın  engellenmesi için  folik asit kullanımı önerilmektedir.

Gebelikte dikkat edilecekler

Gebe kadının neleri yapması sakıncalıdır?

Gebe bir kadının sigara içmesi  ve alkol alması sakıncalıdır.
Kafeinli kahve, çay  ve kolalı içecekler az miktarda tüketilmelidir.
Şişmanlatan (yağlılar, kızartmalar, hamur işleri, tatlılar) gıdalardan uzak durulmalı.

Gebe kadının neleri yapması uygundur ?

Halen folik asit almamışsa , kullanmaya başlamalıdır.
Saç boyatmak (tercihen ilk 3 ay sonrası) ,cinsel ilişkide bulunmak ( 36 haftaya kadar)  yürüyüşler, hafif egsersizler,deniz veya havuza girmek,güneşlenmek- koruyucu faktörlü krem kullanarak - 20 üstü , uçak yolculuğu (34 haftaya kadar)  uygundur.

Gebe ve beslenme

Gebelerde beslenmede amaç bir taraftan bebeğin büyüme ve gelişimini sağlamak, diğer yandan da annenin ihtiyaçlarını sağlayarak besin depolarını tamamlamaktır.
Gebelik döneminde  her besin grubunun dengeli olarak alınması gereklidir. Aşırı besin tüketiminin, bebeğin gelişimine bir faydası yoktur.
Büyüme ve gelişme için  proteinden zengin et grubu önemlidir.
Bu besin grubuna kümes hayvanları, balık, kırmızı et,  ve yumurta girmektedir.
Gebelerde  günlük protein gereksinimine ek yapılması önerilir.
Bitkisel kaynaklı besinler tüketen gebelerin  öğünlerinde mutlaka kaliteli protein kaynakları bulundurmaları önerilir. Bunun için kuru baklagiller, soya fasulyesi, soya sütü,  gibi gıdalar alınabilir.
Bir diğer besin grubu ise protein ve kalsiyumdan zengin olan süt ve süt ürünleridir.
( süt, yoğurt, peynir ve ayran ) İskelet oluşumu ,  kemik ve dişlerin yapısında yer alması nedeniyle gebelik döneminde oldukça gereklidirler.
Gebe eğer  yeterli kalsiyum almazsa kemiklerde  zayıflamaya maruz kalır.
Gebelik döneminde süt ürünlerini de arttırırsak  günlük gereksinimiz karşılanmış olur.
Günlük enerji ihtiyacımız  tahıllardan karşılanır. (Ekmek, pirinç, makarna, bulgur)
Yine gebelikte bu grup besinlerde ek yapılmalıdır.
Gebe kadının vitamin, mineral ve posa ihtiyacı için ise  sebze ve meyveler gereklidir.
Gebeler bu gruptan günlük 5-6 porsiyon tüketirse yeterli olacaktır.
Yine diğer bir besin grubu  yağlardır .
Haftada 1-2 kez balık , zeytinyağı ve mısırözü yağları ,biraz fındık tüketilebilir.
Gebeler mutlaka  folik asit almalıdır. Yoksa  bebek  gelişimi olumsuz etkilenir.
Gebelerde  günlük 400-800 mikrogram folik asit alınmalıdır.
Yiyeceklerden  karaciğer, diğer organ etleri, yeşil yapraklı sebzeler iyi folik asit kaynağıdırlar.
Gebelik öncesi ve gebelik boyunca  demir önemli bir mineraldir, gebeye verilirse demir eksikliğine bağlı oluşabilecek kansızlığı  engeller.
Gebelik döneminde  günlük 25 mg demir alınması yeterli olacaktır.
(Kahve, çay gibi içecekler  demirin emilimini azaltabilir).

 

     MUTLAKA daha ayrıntılı hazırladığımız www.hamile.cc sitemizi de ziyaret ediniz...

 

Gebe ve emziren kadınlar oruç tutabilir mi, sakıncalımıdır? 

Bu sorunun cevabını dini veya tıbbi açıdan inceleyebiliriz.

Dini yönden;

Gebe veya çocuk emziren kadınlar oruç tutmayabilir, bu durumdaki kadınlar oruçlarını kaza ederler (Fetava-i Hindiyye).

Tıbbi yönden;

Ramazan da oruç tutmuş kadınlarla , tutmamışlar arasında yapılmış çalışmada , bebek doğum kiloları arasında anlamlı bir fark bulunmamış

(Arch Dis Child 1990 Oct;65(10spec No):1053-6,    J Perinatol 2004 Dec;24(12);748-50 )

Ramazan da emzirenlerde oruç tutmuşlarla tutmamışlar incelendiğinde , emzirilen süt içeriği açısından majör bir fark saptanmamış.

(Nutrition Research , Volume 21 , Issue 6 ,Pages 859 -864 A.Bener)

 

 Gebelikte hangi ilaçlar kullanılabilir?

Gbir kadın ilaç kullanımı konusunda daha dikkatli olmalıdır.
Doktorunuzla görüşmeden hiçbir ilacı kullanmayınız.
Sürekli kullanmakta olduğunuz  ilaçları , gebeliğe zarar vermeyecek ilaçlarla değiştiriniz.     

       1) Baş Ağrısı ve  kas ağrıları , hafif ateş için parasetamol içeren ilaçlar    (parol)
       2) Grip ve benzeri durumlarda serum fizyolojik burun damlası veya okyanus suyu
       3) Mide yanması ve ekşimeler için antiasit ilaçlar alabilirsiniz ( Talcid vb )
       4) Boğaz ağrısı  için  gargara ve pastiller
       5) Alerjik rahatsızlıklar için ilaçlar
       6) Öksürük için  şuruplar  kullanılabilir.
       7) Antibiyotik kullanımı gerekli ise penisilin ve sefalosporin grubu ilaçlar tercih edilmelidir.
    
Gebelikte hangi ilaçlar kullanılmamalı?

Tetrasiklin, , Ciprofloxacine , Ofloxacine , Cotrimoxazole

Gebelik  tanısı ,  belirtileri ve takibi

Gebelik;  kadında yumurtanın (ovum)  erkekten gelen sperm ile  döllenmesi sonucu gelişir.
Rahim içinde gelişen  bebek  8. haftaya kadar embriyo olarak adlandırılırken,  8.haftadan sonra ise  fetus olarak değerlendirilir.
Gebelik sürecinde kadında tüm organ sistemleri değişikliklere maruz kalır.
Normal bir gebelik ,  son adet tarihinden itibaren 40 hafta olarak hesaplanır.Ancak  gebeliklerin ancak bir kısmı bu sürede sonlanır.
Bebeğin tahmini doğum tarihi ,  son adet tarihini bilen, hamilelik öncesi adetleri düzenli olan kadınlarda rahatlıkla hesaplanabilir.
Son adet tarihini kesin olarak bilen bir kadında , bu tarihe  7 gün eklenmesi ve ay kısmından 3 çıkartılması  ile tahmini doğum tarihi hesaplanabilir.

38 - 42 hafta arası doğan bebekler normal kabul edilirken ,
38 haftadan önce doğanlar preterm – erken doğum,
42 haftadan sonra doğanlar postterm -gün aşımı  olarak değerlendirilir.

Gebeliğin en önemli bulgusu adet (menstruasyon)  gecikmesidir. Ancak kadınlarda çeşitli rahatsızlıklar, stres ve depresyon  gibi birçok faktör adet gecikmesine neden olabilir.

Gebelik belirtileri

Adet gecikmesi , bulantı ve kusma ,halsizlik, memelerde dolgunluk,sık idrara çıkma
Yapılacak bir gebelik testi (kanda ve idrarda HCG hormonu  tayini)  veya ultrason incelemesi tanı koydurur.

Gebelik takipleri
 
İlk inceleme gebe olduğunuzu öğrenir öğrenmez yapılır,diğer  gebelik takipleri
36. haftaya kadar ayda bir , sonraki 4 hafta ise 15 günde bir, bazen haftalık planlanır.

Gebelik takiplerinde bazı tarama testleri de yapılır, bebeğin gelişimi kontrol edilir,
herhangi bir  anormallik saptanırsa ona yönelik  tedaviler uygulanır.

Gebelik takibinde neler yapılır?


Gebelik ve ilk 9-10  hafta :

Kanda veya idrarda gebelik testlerinin pozitif oluşu ile gebelik tanısı konulur.
Ultrason yapılır,  Kan grubu ,tam kan sayımı, kan biyokimyası,gerekli görülürse  
TORCH taraması ,tam idrar tahlili, smear testi,hepatit  taraması yapılır.

Gebelik ve  10-13. hafta :

Ense kalınlığı ( NT) ve ikili test.

Gebelik ve  16-22. hafta :

Ultrason (2.düzey sakatlık taraması) ve üçlü test. Bebek cinsiyeti genellikle bu haftalarda belli olur.

Gebelik ve 24-28.  hafta :

Açlık kan şekeri ve  50  gram glukoz yükleme testi, indirekt coombs testi (kan uyuşmazlığı varsa)

 Gebelik ve 38-42. hafta :

NST (Non-Stres Test- bebek kalp atışlarıyla  bebek hareketleri  ve rahim kasılmaları arasındaki ilişkiyi  değerlendiren bir testtir.)     ve  vajinal  muayene .

            MUTLAKA  daha ayrıntılı hazırladığımız www.hamile.cc sitemizi de ziyaret ediniz..


Gebelik ve yüksek riskli durumlar

1)Gebelik ve hipertansiyon;

Gebe bir kadın için gebelik esnasında yüksek tansiyon veya  vajinal kanama durumları sık karşılaşılan hayati olabilecek sorunlardır.
Tansiyon  yüksekliği gebelikten önce olabilir veya gebeliğe bağlı olarakta  ortaya çıkabilir.
Gebe bir kadında hipertansiyon tanısı koymak için  sistolik  tansiyonda 30 mmHg’lik veya diastolik  tansiyonda   15 mmHglık artış olması  gerekir, ya da  ölçülen kan basıncının 140/90 mmHg’nın üstünde olması gerekir.
Preeklampsi   denen tablo   gebeliğin 20 haftasından sonra ortaya çıkar  ve idrarda protein atılmasına  ödem eşlik eder
Ağır formu olan eklampsi de ise nöbet şeklinde kasılmalar – havale tabloya eklenir.
Gebe kadında bu tablo beyin kanamasına,böbrek  ve kalp yetmezliğine, yaygın pıhtılaşma bozukluklarına yol açabilir.Bebekte ise gelişme geriliği ve bebek kaybına kadar gidebilir.
Ana amaç bu olgularda yakın takip ile tansiyon kontrolüdür.

2)Gebelik ve vajinal kanama

Bebeği besleyen plasenta nın önde gelmesi , serviks ağzında yer alması  durumuna plasenta previa adı verilir.
Doğumların % 0.5 inde görülür.
Gebe kadının ileri yaş olması, ikiz –üçüz gebelikler, daha önce geçirdiği sezeryan ameliyatı,rahim içinde miyom varlığı sebeplerden olabilir.
Belirti olarak gebeliğin son dönemlerine yakın ağrısız vajinal kanama gözlenir , ultrason ile tanı konur.
Kanamaya bağlı anne ve bebek için riskler doğar.
Sezeryan ile doğum gerçekleştirilecektir.
Plasenta dekolmanı; plasentanın doğum gerçekleşmeden rahimden erken ayrılması ile bebek ve anne hayatını tehdit eden acil ve ciddi bir  tablodur.(Normalde plasenta doğum gerçekleştikten sonra rahimden ayrılır,erken ayrılma ile anneden bebek beslenmesi kesilecektir)
Doğumların % 0.5- 1 inde görülür
Gebe kadında  ileri yaş, ikiz- üçüz gebelikler, yüksek tansiyon, karnına darbe , miyom varlığı ,amnion suyunun fazla olması  sebepler olabilir.
Belirti olarak 20 .haftadan sonra olan ağrılı vajinal kanama görülür.Kliniği ve ultrason incelemesi ile tanı konur.
Kanamaya bağlı şok nedeni ile anne  ve bebek ölümü  meydana gelebilir.
Acil sezeryan gerekecektir, ancak  bebek ölü ise uygun koşullarda vajinal doğum denenebilir.

Vajinal Doğum ,suda doğum,sezeryan

Gebe bir kadın için herhangi  bir gerekçe yoksa doğum normal yoldan olmalıdır. Normal (vajinal ) doğum kadınların %80 ‘inde  rahat bir şekilde gerçekleşecektir.
Suda doğum , özel hazırlanmış bir su dolu bir küvet  kullanılır.  Ilık su ile doldurulmuş bu küvetin içine giren gebe , doğum ağrılarını burada çeker, kasların gevşeyerek daha rahat ağrı çekildiği iddia edilir  ve doğum da bu su küveti içinde  gerçekleşir.  
Suda doğum  çok masum bir işlem değil , bebeklerde doğum sonrası yoğun bakım riski biraz daha fazla bulunmuş.
Normal doğum esnasında ağrının azaltılması için  epidural anestezi  uygulanabilir. Ancak epidural anestezi annenin ıkınma hissini azaltır,  doğum esnasında bebek başının çıkartılması için forseps veya vakum  gerekebilir.
Kalan  yaklaşık % 20 ‘lik gebe ise  değişik nedenlerde dolayı sezeryan olacaktır.  


Sezeryan gerekçeleri

Anneye, bebeğe ve plasenta ‘ya ait nedenlerle  sezeryan kararı verilir.
Sezeryan sonrası normal doğum  belli koşullarda gerçekleştirilebilir.  Ancak rahim’in  doğum ağrılarıyla yırtılma riski vardır.  Bu nedenle sezeryan sonrası normal doğum planlanırsa, doğum eylemi esnasında sıkı takip gereklidir.

Sezeryan gerekçeleri arasında en sık olarak  kadında çatı darlığı ( pelvisin  dar olması ) ,
Gebe kadında doğumsal kalça çıkığı ,
Genital bölgede condylom - herpes hastalığı  ve bazı sistemik hastalıklar sayılabilir.
Yine  doğum ağrılarının etkin olmasına rağmen bebek başının inmemesi (ilerlemeyen travay),
Bebekte sıkıntı belirtisi-kalp sesi düşmeleriyle  karakterize ( fetal distress)  
Makat gelişi ve yan duruşlar,
Plasenta’nın  rahim ağzına doğru uzanması (plasenta previa),
Plasentanın doğum eyleminden önce ayrılması (plasenta dekolmanı)
Diğer  sezeryan gerekçelerini oluştururlar.

Sezeryan ameliyatı ayrıntıları

Sezeryan ameliyatı eğer isteğe bağlı ve programlanabiliyorsa, en az 6 saatlik açlık ve susuzluk istenir.
Sezeryan için hastaneye yatış yapıldıktan sonra , gebede ameliyat bölgesi temizliği yapılır, kan testleri alınır, lavman ile bağırsak temizliği yapılabilir, idrar sondası takılabilir.
Sezeryan ameliyatı süresi ,  ilk kez oluşuna veya tekrarlayan sezeryan  olmasına bağlı olarak 30 dakika ila 60 dakika arasında sürebilir.
Sezeryan epidural veya genel anestezi altında uygulanır , genellikle cilde yapılan kesiden  sonra 5 – 10 dakika içinde bebek çıkarılır, daha sonra kesilen iç tabakalar dikilir.
Sezeryan sonrası hastalarda uyanma odasında kanama takipleri yapılır, her şey yolundaysa odalarına yollanırlar.
Sezeryan sonrası annenin hemen emzirmeye başlaması istenir,
Sezeryan ameliyatı geçiren bir kadın yaklaşık 8 saat sonra ayağa kaldırılır, idrar sondası çekilir.
Sezeryan sonrası takipler sorunsuz gidiyorsa, genellikle gaz ve büyük tuvalet çıkışı sonrası 1.gün sabahı veya 2.gün sabahı anne  evine yollanır.
Sezeryan olan bir hasta genellikle ameliyat sonrası 7. gün kontrol edilir.
Sezeryan ameliyatına bağlı erken iyileşme 7 gün içinde gerçekleşirken, 6 haftalık süre sonunda tam iyileşme olur.Bu dönemde havuz ,deniz ,cinsel ilişki uygun değildir.
Sezeryan olduktan sonra yeni bir gebelik öncesi  en az 1 yıl korunulması gerekecektir.

 

MUTLAKA daha ayrıntılı hazırladığımız  www.hamile.cc  sitemizi de ziyaret ediniz.




.

 
   
Jinekolog.cc.Jinekolog kadın hastalıkları akıntı adet düzensizliği kısırlık tüp bebek yumurtalık kisti miyom rahim ağzı yarası genital siğl cinsel poblemler düşük kürtaj gebelik normal doğum suda doğum sezeryan doğum sonrası loğusa emzirme konularında kadın sağlığı sitesi.
                   

                    Op.Dr.M.üner Karacaoğlu

                      Jinekolog İstanbul
               

          Op.Dr.Nalan Karacaoğlu

            Jinekolog İstanbul